Huidveroudering in de overgang: oorzaken en tips

De overgang op zichzelf is al niet echt een pretje en dan verandert je huid ook nog eens. Vaak merk je dat je gezicht wat droger wordt, minder stevig en rimpels lijken opeens meer zichtbaar te worden. Het is vervelend, maar ook te verklaren. Door de daling van oestrogeen verandert namelijk ook de huidstructuur. Vooral collageenverlies en een afname van talg spelen hierin een belangrijke. Gelukkig kun je met de juiste huidverzorging veel doen om je huid een handje te helpen. 

Huidproblemen gezicht overgang: wat gebeurt er?

De veranderingen in je huid tijdens de overgang hebben dus voor een groot deel te maken met de daling van het hormoon oestrogeen. Een hormoon waarvan je vast al vaker iets gehoord hebt. Het heeft verschillende functies in het lichaam, waaronder het behoud van een gezonde huidstructuur. 

Om goed te begrijpen waarom je huid tijdens de overgang verandert, is het misschien handig om eerst even iets meer te weten te komen over de opbouw van je huid. Makkelijk en vooral kort uitgelegd bestaat de huid uit drie lagen: de opperhuid, de lederhuid en het onderhuidse bindweefsel. 

Vooral de lederhuid (laag 2) is interessant wanneer we het over huidveroudering hebben. Hier bevinden zich namelijk onder andere collageen,- en elastine vezels. Dit zijn eiwitten en samen vormen ze een soort ondersteunend netwerk dat ervoor zorgt dat je huid stevig en elastisch blijft. 

Oestrogeen speelt een rol bij het behoud van dit netwerk. Wanneer oestrogeen namelijk afneemt, bijvoorbeeld tijdens de overgang, verandert daarom ook de samenstelling van de huid. De huid kan zo dunner worden en de elasticiteit verminderen, waardoor je het ook aan de buitenkant kan gaan merken. De meest voorkomende veranderingen zijn:

  • Droge huid overgang
  • Onrustige huid overgang
  • Brandende huid overgang
  • Snelle veroudering overgang

Vaak grijpen we dan meteen naar allerlei veelbelovende crèmes, waaronder het smeren van collageen. Maar wist je dat je een deel van de huidveroudering ook minder zichtbaar kunt maken door je huid goed te hydrateren? Veel fijne lijntjes zijn namelijk het gevolg van droogte. Maar daarover later meer!


Waarom verlies je tijdens de overgang zoveel collageen?

Collageen, we worden er tegenwoordig mee doodgegooid. In iedere anti aging reclame komt het eiwit wel voor. Maar wat maakt het dan zo belangrijk?  Collageen zorgt vooral voor stevigheid en geeft de huid als het ware de precies juiste ondersteuning om ervoor te zorgen dat je huid er 'mooi strak' uitziet. 

Elastine is ook een heel belangrijk eiwit. Dit eiwit is weer vooral verantwoordelijk voor de veerkracht. Het helpt de huid om na het uitrekken weer terug te veren. Wel zo fijn, want anders zou je als baby al last van rimpels hebben  Het vervelende is alleen; naarmate we ouder worden, neemt de hoeveelheid collageen van nature af. Dat is volkomen normaal en gebeurt dus niet pas tijdens de overgang. 

Wel kan dit proces door de hormonale veranderingen versnellen. In de eerste vijf jaar na de menopauze kan de huid volgens de in de literatuur beschreven onderzoeksresultaten tot ongeveer 30% collageen verliezen. Dat is behoorlijk veel wanneer je bedenkt dat collageen juist zo'n belangrijke rol speelt bij de stevigheid van de huid. 

Wat gebeurt er vervolgens? De huid verliest hierdoor geleidelijk ook een deel van de ondersteuning. Hierdoor kunnen fijne lijntjes en rimpels zichtbaarder worden en kan de huid wat slapper gaan ogen. Ook kan de huidstructuur veranderen. 

Het is overigens niet zo dat iedere vrouw precies dezelfde veranderingen doormaakt. Erfelijke aanleg, leeftijd, zonblootstelling, roken en leefstijl spelen allemaal mee. De overgang is dus een belangrijke factor, maar zeker niet de enige oorzaak van huidveroudering!

Waarom droge huid overgang?

Naast een verlies van collageen kan ook de talgproductie tijdens de overgang afnemen. Talg is eigenlijk een soort vettige substantie die door je talgklieren wordt aangemaakt. Samen met andere huidlipiden (vetten) vormt het een belangrijk onderdeel van de beschermende huidbarrière. En deze huidbarrière heeft op zichzelf ook weer een aantal belangrijke functies. 

Vocht vasthouden in huid 

Zo helpt ze om vocht in de huid vast te houden en beschermt ze tegen invloeden van buitenaf. Wanneer de hoeveelheid huidvetten afneemt, kan de huid droger aanvoelen en sneller trekkerig worden. Daarnaast kunnen hormonale veranderingen invloed hebben op de vochtbalans en de eigenschappen van de huidbarrière. 

Hierdoor kun je merken dat je gebruikelijke gezichtscrème ineens niet meer voldoende lijkt. Soms ontstaan er ook klachten die je eerder niet zo sterk had. Denk aan: een trekkerig gevoel na het reinigen, schilfertjes, een ruwer huidoppervlak of meer gevoeligheid voor bepaalde cosmetische ingrediënten. 

Wel is het goed om te weten dat er een verschil zit tussen een droge huid en een vochtarme huid. Bij een droge huid is er sprake van een tekort aan huidvetten. Terwijl een vochtarme huid onvoldoende water bevat. Beide kunnen overigens tegelijkertijd voorkomen. In deze blog leg ik daar meer over uit: Verschil droge en vochtarme huid. Tijdens de overgang kan je huid dus zowel droger als vochtarmer worden. 


Waarom snelle veroudering na overgang?

Niet helemaal. Huidveroudering is een natuurlijk proces dat gedurende ons hele leven plaatsvindt. Iedereen krijgt hier vroeg of laat mee te maken. Ook mannen zonder overgang. Wel is het zo dat de overgang dit proces kan versnellen door de veranderingen in de hormoonhuishouding. 

Je huid verliest tijdens de overgang, zoals ik hierboven ook schreef, bijvoorbeeld een deel van haar stevigheid door hormonale veranderingen. Wanneer je huid daarnaast jarenlang veel aan uv-straling is blootgesteld, kunnen rimpels, pigmentvlekken en veranderingen in de huidtextuur extra opvallen. Je kunt dus niet alle huidveranderingen tijdens de overgang uitsluitend aan je hormonen toeschrijven.

Uit onderzoek van Flament en collega's (2013), gepubliceerd in Clinical, Cosmetic and Investigational Dermatology, blijkt bijvoorbeeld dat ongeveer 80% van de zichtbare tekenen van huidveroudering in het gezicht samenhangt met uv-straling. Dat is behoorlijk veel! 

Ook het effect van dagelijks smeren is onderzocht. In een studie van Hughes en collega's (2013), gepubliceerd in Annals of Internal Medicine, vertoonde de groep die gedurende vier en een half jaar dagelijks zonnebrandcrème gebruikte, 24% minder huidveroudering dan de groep die zelf mocht bepalen wanneer ze zonnebrand gebruikten.  


Welke ingrediënten helpen bij huidveroudering tijdens de overgang?

Wanneer je huid tijdens de overgang verandert, zou ik niet meteen allerlei anti-aging producten en gadgets gaan aanschaffen. Een groot deel doet namelijk niet wat het beloofd. En hoe ouder de doelgroep, hoe groter de product beloftes. Ik zou eerder beginnen met een goede basis! Wat mij betreft bestaat de juiste huidverzorging bij huidveroudering uit: een milde reiniger, hydraterend serum, hydraterende moisturizer en dagelijkse bescherming tegen de zon. 

1. Hyaluronzuur voor een vochtarme huid overgang

Deze stof kent iedereen denk ik wel; hyaluronzuur is een lichaamseigen stof die van nature in onze huid voorkomt. Het kan grote hoeveelheden water binden en wordt daarom veel gebruikt in hydraterende huidverzorgingsproducten. Het ingrediënt helpt ook om de huid vochtiger en voller te laten ogen. 

Hierdoor kunnen fijne droogtelijntjes minder zichtbaar worden. Soms denken we namelijk last te hebben van rimpels, maar zijn dit in werkelijkheid droogte lijntjes. Hyaluronzuur kan hier daarom mooi bij helpen. Dat betekent overigens niet dat hyaluronzuur het collageenverlies tijdens de overgang tegengaat. Het effect zit vooral in de hydratatie en het uiterlijk van de huid. 

Een goed voorbeeld van een product met hyaluronzuur is deze Vichy Mineral 89 booster. Dit serum bevat onder andere hyaluronzuur, polyglutaminezuur en 89% Vichy Vulkanisch Water, dat rijk is aan mineralen. Hyaluronzuur helpt om vocht aan het huidoppervlak vast te houden, waardoor je huid er wat voller en gehydrateerder uit kan zien. 

Ook polyglutaminezuur heeft hydraterende eigenschappen. Vooral wanneer je huid tijdens de overgang wat droger of vochtarmer wordt, kan zo'n hydraterend serum een fijne aanvulling zijn op je dagelijkse huidverzorging. Je kunt het zowel 's ochtends als 's avonds gebruiken. 

2. Vitamine B5 voor extra hydratatie overgang

Een andere interessante stof is: Vitamine B5, ook wel panthenol genoemd. Dit is een ingrediënt dat je veel terugziet in hydraterende cosmetica product. Het heeft namelijk sterk hydraterende eigenschappen en kan helpen om de huid soepel en zacht aan te laten voelen. Vooral wanneer je huid tijdens de overgang droger of trekkeriger wordt, kan een product met panthenol een fijne toevoeging zijn.

Een goed voorbeeld van een product met vitamine B5 is de SkinCeuticals Hydrating B5 gel. Dit serum bevat namelijk zowel vitamine B5 als hyaluronzuur. Beide ingrediënten hebben hydraterende eigenschappen en vullen elkaar daarin mooi aan. De gel heeft bovendien een olievrije formule en bevat geen parfum of alcohol. Je kunt ook dit serum weer zowel in de ochtend als avond gebruiken! 

3. Retinol voor zichtbare lijntjes en huidtextuur

Wil je naast hydratatie ook iets doen aan zichtbare fijne lijntjes en een ongelijkmatige huidtextuur? Dan zou ik ook echt retinol overwegen. Retinol behoort tot de vitamine A familie en wordt veel gebruikt in huidverzorging gericht op huidveroudering. Het kan namelijk helpen om fijne lijntjes en pigmentvlekjes te verminderen.

Wel zou ik voorzichtig beginnen wanneer je huid tijdens de overgang droger of gevoeliger is geworden. Retinol kan namelijk in het begin roodheid, irritatie en schilfering veroorzaken. Begin bijvoorbeeld met twee avonden per week en kijk hoe je huid reageert. Gaat dat goed? Dan kun je het gebruik geleidelijk uitbreiden. Vergeet overdag je SPF niet!


Goede huidverzorgingsroutine tijdens de overgang 

Een goede huidverzorgingsroutine tijdens de overgang hoeft helemaal niet ingewikkeld te zijn en ook helemaal niet anders dan wat je voorheen gebruikte. Sterker nog, wanneer je huid droger of gevoeliger wordt, zou ik juist oppassen met te veel verschillende producten en werkstoffen. Het belangrijkste is dat je huid voldoende vocht krijgt, dat je de huidbarrière niet onnodig belast en dat je dagelijks zonbescherming gebruikt. 

Hieronder heb ik een korte routine uitgeschreven! Begin met een milde gezichtsreiniger zonder parfum. Is je huid erg droog? Dan kun je 's ochtends ook alleen met lauwwarm water reinigen en de reiniger alleen te gebruiken in de avond. Breng vervolgens een hydraterend serum en een hydraterende moisturizer aan. Sluit je ochtendroutine met een zonnebrandcrème

Ochtend routine

Avond routine


Conclusie: huidverzorging tijdens de overgang

Tijdens de overgang verandert je huid dus onder invloed van hormonale veranderingen. Vooral de afname van collageen en talg kan ervoor zorgen dat je huid droger wordt, minder stevig aanvoelt en dat fijne lijntjes meer zichtbaar worden.

Mijn advies is om je routine niet te ingewikkeld te maken. Focus op voldoende hydratatie, milde formules en goede bescherming tegen veroudering van buitenaf. Wil je daarnaast iets doen aan zichtbare fijne lijntjes en pigmentvlekken? Dan kan retinol een interessante aanvulling zijn, mits je huid het goed verdraagt.

Bronnen 

  • Brincat M. et al. (1987). A study of the decrease of skin collagen content, skin thickness, and bone mass in the postmenopausal woman. 
  • Obstetrics & Gynecology. Flament F. et al. (2013). Effect of the sun on visible clinical signs of aging in Caucasian skin. Clinical, Cosmetic and Investigational Dermatology. 
  • Hughes M.C.B. et al. (2013). Sunscreen and prevention of skin aging: a randomized trial. Annals of Internal Medicine.