Schimmelinfecties van de huid komen veel voor en zijn meestal niets om je zorgen te maken. Dit neemt niet weg dat een schimmelinfectie heel vervelend kan zijn. Vooral omdat het huiduitslag en jeuk veroorzaakt. In deze blog geef ik je al mijn tips tegen schimmelinfecties van de huid!
Nieuwsgierig geworden? Lees dan hieronder verder!
Schimmelinfecties van de huid
Een schimmelinfectie (huidschimmel) kan ontstaan door overgroei van aanwezige schimmels of door besmetting met een schimmel van buitenaf. Schimmels leven van nature ook op onze huid. Hier merk je normaal gesproken niets van. Sterker nog; ze helpen de huid gezond houden. Samen met bacteriën en andere micro-organismen vormen zij namelijk het huidmicrobioom.
Bovendien zorgen schimmels dat bacteriën op onze huid niet de overhand krijgen en zo voor vervelende problemen zorgen. Maar bij schimmelinfecties is er iets anders aan de hand. De schimmelsoorten, die normaal gesproken zonder problemen op je huid leven, zijn in aantal toegenomen waardoor je er wél iets van merkt.
Hoe ontstaat een schimmelinfectie?
Dit kan komen door een indirecte of directe besmetting met de schimmel. Maar ook doordat er, voor de schimmel, gunstige omstandigheden ontstaan, waardoor ze in aantal toenemen. Met als gevolg een schimmelinfectie van de huid en vervelende klachten. Een schimmelinfectie veroorzaakt jeuk, een rode huid, schilfering, een branderig gevoel en soms een verdikking waar de schimmel zit.
Komt het veel voor?
Schimmelinfecties komen veel voor en de meeste schimmelinfecties zijn gelukkig onschuldig. Hier hoef je je dus geen zorgen over te maken. Wel geven ze vaak ongemak. Met name omdat de plekken jeuken. Voor de meeste huidschimmels is een lokale behandeling met een schimmelzalf of crème vaak voldoende om de klachten snel te verminderen.
Onderaan deze blog geef ik voorbeelden van effectieve producten om de schimmelinfectie te bestrijden! Hieronder alvast een opsomming van de producten:
- Daktarin antischimmel crème*
- Clotrimazol antischimmel crème*
- Canesten Gyno anti schimmel crème*
- Jacob Hooy tea tree olie (2 druppels op schimmelnagel)
- Weleda strooipoeder
- Gehwol strooipoeder
* Geneesmiddel, lees voor gebruik de bijsluiter.
Hoe ziet schimmel op de huid eruit?
Als je last hebt van een schimmelinfectie, of meerdere schimmelinfecties, zie je met name kleine schilferende plekken op de huid verschijnen. Wat hieraan opvalt is dat de rand van deze plekken over het algemeen wat dikker is dan binnenkant van de schimmelplek. Ook hebben de plekken een andere kleur dan de omliggende, gezonde huid.
Als je een wat lichter huidtype hebt is het vaak zo dat je roze tot rode schimmelplekjes op de huid krijgt. Bij een wat donkerder huidtype zijn de plekken juist wat lichter van kleur. Daarnaast kunnen schimmels ook de nagels aantasten. Wanneer schimmels de nagels aantasten uit dit zich met name in een gele tot bruine verkleuring van de nagels. Je noemt het daarom ook wel kalknagels.
Ze lijken een beetje op psoriasis nagels. Alleen zie je bij psoriasis aan de nagels duidelijk putjes en lijntjes in de nagels zitten. Dit is bij schimmelnagels niet het geval. Het vervelende aan schimmelinfecties is dat ze niet alleen uiterlijke symptomen geven, maar ook fysieke huidklachten. Denk aan: jeuk, een branderig gevoel en soms zelfs pijn.
Bovendien zijn er ook schimmelinfecties die gepaard gaan met hele ernstige symptomen. Deze schimmelinfecties noem je invasieve schimmelinfecties. Hierbij treedt de schimmel diep de huid binnen, richting je organen. Gelukkig is deze schimmelinfectie zeldzaam!
Symptomen huidschimmel
Er zijn verschillende soorten schimmelinfecties. Deze schimmelinfecties uiten zich allemaal nét weer iets anders. Toch zijn er ook veel uiterlijke kenmerken die overeenkomen. Hieronder heb ik alle symptomen van de verschillende schimmelinfecties op een rijtje gezet:
- Lichtere plekken dan omliggende gezonde huid
- Donkerdere plekken dan omliggende gezonde huid
- Jeuk en schilfers
- Jeuk onder voet
- Branderige huid
- Soms gepaard met blaasjes
- Schimmelnagels
- Kale plekken (bij hoofdschimmel)
- Vaak in plooien, zoals liezen, onder de borsten, tussen de tenen
- Schimmelinfectie buik, huidschimmel nek, schimmel op knie komen minder voor
Verschil eczeem en schimmel
Soms is het niet helemaal duidelijk of de huidklacht om eczeem of schimmel (infecties) gaat. Dit komt omdat beide huidklachten dezelfde klachten kunnen vertonen. Toch zijn er ook een aantal belangrijke verschillen waaraan je kunt herkennen of het om een huidschimmel of eczeem gaat!
Zo wordt eczeem vaak veroorzaakt door genetische aanleg, abnormale immuunreacties en omgevingsfactoren. Terwijl de huidschimmel oorzaak ligt bij een overgroei van dermatofyten en gisten. Typische symptomen van eczeem zijn: roodheid, jeuk, zwelling en schilfering. Terwijl schimmelinfecties vaak gepaard gaan met: rode, schilferende huiduitslag, jeuk en soms blaasjes of kloofjes.
Daarnaast kan eczeem overal op het lichaam voorkomen. Terwijl schimmelinfecties vaak optreden op vochtige, warme delen van je huid. Bijvoorbeeld tussen de tenen of in huidplooien. Ook is eczeem niet besmettelijk en een schimmelinfectie wel. Lees meer over: Soorten eczeem.
Huidschimmel oorzaak: hoe ontstaat schimmelinfectie?
Zoals ik hierboven ook al aangaf leven schimmels, gisten, bacteriën en andere micro organismen van nature op onze huid. Zonder dat we hier iets van merken. Maar het kan zo zijn dat de bepaalde schimmels op de huid gaan groeien, waardoor de goede en slechte schimmels uit balans raken. Een onschuldige schimmel krijgt zo de kans om een schimmelinfectie te veroorzaken.
Hoewel Candida albicans een bekende schimmel is, worden veel huidschimmels zoals voetschimmel, ringworm en handschimmel meestal veroorzaakt door andere schimmelsoorten. Deze gistachtige schimmels leven met name graag in een warme en vochtige omgeving.
Om die reden zie je de schimmels ook veel zitten in huidplooien, in de mond en op de slijmvliezen. De overgroei in schimmels zorgt uiteindelijk door verschillende factoren voor een infectie:
1. Lage weerstand
Een bekende oorzaak van een overgroei in schimmels, en zo in het ontstaan van een huidschimmel infectie, is een verminderde weerstand. Bijvoorbeeld omdat je ziek bent, veel stress hebt of weerstand verlagende medicijnen gebruikt. Schimmels krijgen zo de kans om te groeien, waardoor er lokale schimmelinfecties ontstaan.
2. Diabetes
Diabetes 'patiënten' hebben ook een verhoogd risico op het krijgen van schimmelinfecties. Met name op het ontwikkelen van een infectie in de mond (spruw), huidplooien en de nagels. Maar waarom is dat? Allereerst is de bloedsuikerspiegel bij diabetes natuurlijk verhoogd, waardoor schimmels zich makkelijker kunnen vermenigvuldigen.
Daarnaast kan diabetes ervoor zorgen dat het lichaam minder goed in staat is om infecties te bestrijden, vooral wanneer de bloedsuikerspiegel langere tijd verhoogd is. Hierdoor neemt de kans op schimmelinfecties toe. Bovendien is het balans in micro organismen op de huid ook vaak uit balans, waardoor bacteriën afnemen en schimmels toenemen.
3. Lang en vaak douchen
Vaak en langdurig douchen veroorzaakt niet direct een schimmelinfectie, maar kan de natuurlijke beschermlaag van de huid aantasten. Hierdoor kan de huid gevoeliger worden voor irritatie en mogelijk ook voor infecties. Daarnaast gebruiken we onder de douche en in bad allerlei zeep producten. Ook deze producten kunnen ervoor zorgen dat het natuurlijke vetlaagje van je huid vermindert, waardoor de huid droger wordt en vatbaarder voor schimmelinfecties van de huid.
4. Onderliggende huidziekte
Schimmelinfecties komen ook sneller voor als je al last hebt van een andere huidaandoening. Denk bijvoorbeeld aan: eczeem of een extreem droge huid. De huidbarriere is niet meer intact, waardoor de huid makkelijker geïnfecteerd raakt. Ook met schimmels. Hierdoor is het altijd goed om eventuele huidklachten te behandelen. Makkelijker gezegd dan gedaan natuurlijk..
5. Openbare ruimtes
Een schimmelinfectie kun je ook oplopen als je op blote voeten loopt in 'natte' publieke ruimten. Denk hierbij aan: zwembaden, sportscholen en sauna's. De schilfers laten los van de huid en wanneer deze geïnfecteerde huidschilfers op de grond liggen kan iemand anders hiermee besmet raken. En zo zelf ook last krijgen van een schimmelinfectie. Vooral voetschimmel wordt op deze manier relatief makkelijk overgedragen. Je kunt daarom beter niet op blote voeten lopen als je naar openbare ruimtes gaat.
Soorten schimmelinfecties huid
Je hebt eigenlijk twee soorten schimmelinfecties: onschuldige schimmelinfecties in de huid(plooien) of slijmvliezen die vaak goed te behandelen zijn. Of invasieve schimmelinfecties die diep de huid indringen en infecties aan de organen veroorzaakt. In deze blog ga ik niet dieper in op invasieve schimmelinfecties, maar op schimmelinfecties van de huid en slijmvliezen. Ook hierin heb je verschillende soorten schimmelinfecties. Hieronder leg ik de meest voorkomende schimmelinfecties uit!
Ringworm
Ringworm is een veel voorkomende schimmelinfectie van de huid, waarbij er een ringvormige huiduitslag ontstaat. Vandaar dat het ringworm genoemd wordt. De ronde plekken op de huid hebben een schilferende rand dat donkerder gekleurd is dan het midden van de cirkel.
De schimmelinfectie zit met name op de romp (borst en rug). Artsen noemen de ringworm schimmelinfectie daarom ook wel 'tinea corporis'. Tinea verwijst naar schimmel en corporis naar je romp. Lees hier meer over: Ringworm.
Voetschimmel
Een andere, veelvoorkomende schimmelinfectie van de huid, is voetschimmel. Ook wel tinea pedis of zwemmerseczeem genoemd. Een verwarrende naam omdat het dus niet om een vorm van eczeem gaat maar om een schimmelinfectie.
Voetschimmel zit zowel op de voeten zelf als tussen de tenen. Wat hierin opvalt is dat de schimmelinfectie met name tussen de vierde en vijfde teen zit. De huid kleurt rood, er verschijnen schilfers en er ontstaat jeuk. Ook kunnen er met vocht gevulde blaasjes verschijnen. Lees hier meer over: Voetschimmel.
Handschimmel
Naast een schimmelinfectie aan de voeten, kan er ook een schimmelinfectie aan je handen optreden. Je noemt handschimmel ook wel Tinea Manus. Bij deze schimmelinfectie ontstaan er meestal rode vlekken en schilfertjes op de huid. Ook kan er eelt op de handen verschijnen samen met dunne witte lijntjes. Lees hier meer over: Handschimmel.
Schimmelnagels
Schimmelinfecties aan de handen of voeten gaan vaak gepaard met schimmelnagels. Hierbij zijn je teen,- of vinger nagels geïnfecteerd met de schimmel. Dit uit zich in bruine tot gele nagels. Vandaar ook de naam kalknagels. Meestal krijgt eerst de zijkant van de kalknagel een andere kleur en vervolgens kleurt de gehele nagel. Lees meer over: Kalknagels. Of bekijk mijn blog: Beste middel tegen kalknagels.
Spruw baby
Een bekende vorm van schimmelinfectie (gist) bij baby's is spruw. Het gaat hierbij niet om een huidinfectie, maar om een infectie van de slijmvliezen in de mond. Meestal veroorzaakt door de gistachtige schimmel: Candida albicans. Het treedt vooral op bij baby'tjes, maar ook volwassenen met diabetes kunnen last krijgen van spruw.
Wat je vooral ziet zijn kleine, witte vlekjes die met name op de tong verschijnen. Ook de lippen, wangen en het gehemelte kunnen aangedaan zijn. Verder ziet de mond er van binnen roder uit dan normaal en een beetje geïrriteerd. Lees hier meer over: Spruw.
Candida vaginalis
Ook Candida vaginalis komt veel voor. Oftewel een vaginale schimmelinfectie. Het gaat hierbij om een gist die van nature in kleine hoeveelheden in de vaginale flora voorkomt. Wanneer de balans van bacteriën in de vagina verstoord raakt, kan Candida overgroeien en zo een infectie veroorzaken. Dit geeft klachten als: jeuk, een branderig gevoel, abnormale witte afscheiding en roodheid zowel in als rondom de vagina. Lees hier meer over: vaginale schimmelinfectie.
Pityriasis versicolor (vaak schimmel rug)
Bij Pityriasis versicolor is er sprake van een overgroei in gisten. Pityriasis versicolor is een onschuldige en over het algemeen niet-besmettelijke schimmelinfectie van de huid. Er ontstaan plotseling allemaal bruine of witte vlekken op de huid (schimmel donkere huid). Met daarop fijne schilfers die in de meeste gevallen ook nog jeuken.
Het wordt ook wel zomergist genoemd, omdat de aandoening vaker voorkomt tijdens warme en vochtige periodes. Warmte, transpiratie en een vochtige huid kunnen de groei van de betrokken gist bevorderen. Lees meer over: Pityriasis versicolor.
Huidklachten die op huidschimmel lijken
Er zijn behoorlijk wat huidklachten die qua uiterlijke kenmerken erg op een schimmelinfectie kunnen lijken. Om de juiste behandeling te vinden, is het belangrijk om erachter te komen of huidschimmel de juiste diagnose van jouw klachten is. Of dat het misschien toch om een andere huidaandoening gaat. Huidaandoeningen die erg op huidschimmel lijken, zijn o.a.: smetplekken en nummulair eczeem.
1. Smetplekken
Smetplekken worden vaak onterecht gezien als een huidschimmel. Dit komt met name omdat smetplekken, net als veel schimmelinfecties, in de huidplooien ontstaan. Hier is het tenslotte lekker warm en raakt het sneller vochtig. Een groot verschil met schimmelinfecties is dat smetplekken niet het gevolg zijn van een infectie. Het is een gevolg van wrijving, warmte, maceratie en het irriteren van de huid. Later kan er wel een schimmelinfectie optreden. Lees hier meer over: Smetplekken.
2. Nummulair eczeem
Ook nummulair eczeem (rechterfoto) kan snel worden aangezien als een schimmelinfectie. Hierbij verschijnen er namelijk allerlei schilferende plekken op de huid met een ronde vorm. Vandaar ook de naam nummulair eczeem. Wat staat voor muntvormige plekken.
De huiduitslag lijkt met name erg op ringworm, omdat er bij deze schimmelinfectie ook ringvormige plekken op de huid ontstaan. Een groot verschil tussen nummulair eczeem en ringworm is dat er bij ringworm sprake is van verdikte, donkere ronden en bij nummulair eczeem niet. Daarnaast is eczeem niet besmettelijk en ringworm wel. Lees hier meer over: Nummulair eczeem.
Huidschimmel besmettelijk
Op de vraag: is schimmel besmettelijk? Is het antwoord helaas ja. Een typische huidschimmel oorzaak is namelijk besmetting van persoon tot persoon. Dit gebeurt vooral via direct contact met een geïnfecteerde huid waar de schimmel op de huid zit. Dit kan overigens ook je eigen huid zijn.
Draag daarom iedere dag schone kleren, het liefst katoenen ondergoed, draag schoenen die niet te strak zitten, draag kleren die goed ventileren, draag altijd je eigen slippers en zorg iedere dag voor een schone handdoek. Besmetting kan ook plaats vinden door het delen van besmette voorwerpen zoals handdoeken, kleding, schoenen of oppervlakken zoals vloeren in openbare ruimtes.
Daarnaast kan je ook besmet raken door contact met een huisdier. Het veroorzaakt geen diepe schimmelinfecties van de huid maar meer oppervlakkige vormen. Mocht je denken dat dit het geval is, kan je dierenarts jouw huisdier(en) op schimmels controleren.
Huidschimmel behandelen: wat helpt tegen schimmelinfectie?
Als je schimmelinfecties wilt behandelen zijn twee dingen belangrijk. Allereerst is het aanpakken van de oorzaak belangrijk. Oftewel de schimmels doden. Dit kun je doen door een creme tegen gisten en schimmels te smeren of schimmeldodende tabletten te slikken. Hierna is het natuurlijk belangrijk om de kans op nieuwe schimmelinfecties zo veel mogelijk te beperken.
Stap 1. Schimmelinfectie huid oorzaak aanpakken
Als je de schimmelinfectie wilt behandelen is het allereerst dus belangrijk om de oorzaak van de schimmelinfecties aan te pakken. Oftewel de huidschimmel. Op lokale schimmelinfecties van de huid of slijmvliezen kun je een antischimmel crème smeren. Deze crèmes bevatten schimmeldodende stoffen. Goede voorbeelden van antischimmel crèmes staan hieronder. Of bekijk: Beste voetschimmel creme.
- Daktarin antischimmel crème* - bij huidschimmel
- Clotrimazol antischimmel crème* - bij huidschimmel
- Canesten Gyno anti schimmel crème* - bij vaginale schimmel
- 2 druppels Jacob Hooy tea tree olie - op schimmelnagels (effect wel minder goed onderbouwd)
* Geneesmiddel, lees voor gebruik de bijsluiter.
Stap 2. Nieuwe schimmelinfectie huid voorkomen
Naast het behandelen van schimmelinfecties, is het natuurlijk ook goed om de kans op een nieuwe schimmelinfectie te verkleinen. Dit kun je allereerst doen door altijd slippers te dragen in openbare ruimtes en goed op wondjes te letten. Maar ook door je huid altijd goed droog te maken na het douchen, sporten en transpireren. Schimmels houden namelijk van een vochtige en warme omgeving.
Let met name op plekken als: de huid tussen de tenen, borsten, liezen en oksels. Als je een shampoo gebruikt, is het ook belangrijk om de huid goed af te spoelen zodat er geen zeepresten achterblijven. Andere tips zijn: draag iedere dag schone kleren, focus op katoenen kleding en gebruik een aparte handdoek op plekken waar de huidschimmel zit. Ook kan het helpen om strooipoeder in je sokken en schoenen te strooien.
Dit is een drogend poeder dat transpiratie vocht absorbeert, waardoor er minder snel een gunstige omgeving voor schimmels ontstaat. Ook is het belangrijk om strooipoeder na een schimmelinfectie aan de voeten te gebruiken. Er kunnen namelijk schimmelsporen achterblijven in je sokken of schoenen, waardoor je de infectie opnieuw kunt oplopen. Was je sokken daarom de eerste week na behandeling van de huidschimmel binnenste buiten en gebruik nog een week strooipoeder in je sokken.
Schimmelinfectie huid gaat niet weg
Als het smeren van een crème met schimmeldodende stoffen geen effect heeft, of er sprake is van invasieve schimmelinfecties, kan een huisarts ook anti-schimmeltabletten voorschrijven. Dit is ook een middel tegen huidschimmel, alleen neem je de tabletten in. De stoffen worden door je lichaam opgenomen en bereiken op die manier je huid of de geïnfecteerde weefsels (bij invasieve schimmelinfecties). Dit geldt ook voor terugkerende vaginale schimmelinfecties.
Gaat de schimmelinfectie van de huid nog steeds niet weg? Dan is het belangrijk om opnieuw contact op te nemen met een arts. Er kunnen verschillende redenen zijn waarom de infectie aanhoudt: onjuiste diagnose, resistentie tegen antischimmel medicijnen, onvolledige behandeling of onderliggende gezondheidsproblemen.
