Eczeem: welke vormen zijn er?
21 januari 2022 

Eczeem: welke vormen zijn er?

Er zijn heel veel verschillende oorzaken en vormen van eczeem. Op mijn website vind je voor veel van deze vormen al een blog en bijhorend productadvies. Maar ik merk dat het soms best lastig is om te bepalen van welk type eczeem je last hebt. En dus welke blog of welk advies je moet aanklikken. Daarom heb ik deze blog geschreven. Waarin ik meer uitleg geef over de verschillende vormen eczeem, hoe je kunt herkennen, wat de oorzaken zijn en wat waarschijnlijk de juiste behandeling is.

Nieuwsgierig geworden? Lees dan hieronder verder! 

Chronisch eczeem

Eerst even iets over eczeem in het algemeen. Bij eczeem gaat het altijd om een chronische huidontsteking. Een chronische aandoening gaat helaas nooit helemaal meer over. Wel is het zo dat de ernst van het eczeem per periode kan verschillen. Zo kun je bijvoorbeeld lange periodes weinig tot niets aan de huid merken. En vervolgens weer veel klachten krijgen. Vaak spelen omgevingsfactoren hierin een belangrijke rol.

Droge huid

Bij eczeem is er bijna altijd sprake van een droge huid. De huid barrière werkt bij mensen met eczeem namelijk niet optimaal. Je kunt het vergelijken met een stenenmuurtje. De stenen zijn je huidcellen. En het cement tussen deze stenen zijn de vetzuren. Bij een gezonde huid zitten er tussen de huidcellen voldoende vetzuren en sluiten de huidcellen mooi op elkaar aan. Op die manier is je huid goed beschermd tegen invloeden van zowel binnenuit als buitenaf.

Bij een droge huid is er iets anders aan de hand. De huidcellen sluiten niet meer zo goed op elkaar aan. En de aanwezigheid van vetzuren tussen deze cellen is ook niet optimaal. Hierdoor ontstaan er kleine openingen tussen de huidcellen. Waardoor belangrijke stoffen gemakkelijker de huid uit treden. Waaronder ook water. Met als gevolg: een droge huid. Naast het naar buiten treden van belangrijke stoffen, zorgen de openingen er natuurlijk ook voor dat schadelijke stoffen makkelijker binnen treden. Met als gevolg: huidontstekingen, eczeem klachten en jeuk.

droge huid

Algemene huidverzorging bij eczeem

Als je last hebt van eczeem, heb je dus ook vaak last van een droge en gevoelige huid. Maar je kunt deze klachten wel zelf verminderen. Namelijk, door een goede huidverzorging. Dus een huidverzorging waar geen irriterende en uitdrogende stoffen aan zijn toegevoegd. En waaraan voldoende stoffen zijn toegevoegd die je huid barrière laag versterken.

Een dermatoloog kan natuurlijke ook smeerbare medicatie voor het eczeem voorschrijven. Maar dit heeft persoonlijk niet mijn voorkeur. Vooral, omdat ik merk dat dit soort medicatie vaak veel vervelende bijwerkingen geeft. Op mijn online productadviezen pagina lees je welke huidverzorgingsproducten ik per eczeem beeld adviseer.

Soorten eczeem

Je hebt veel verschillende soorten eczeem. Mild en ernstig eczeem. Acuut en chronisch eczeem.  Eczeem dat gepaard gaat met veel symptomen of weinig. Eczeem dat op jonge leeftijd ontstaat of juist op latere leeftijd. Het verschilt enorm.

Toch hebben de verschillende soorten eczeem ook wat gemeenschappelijke kenmerken. Zo is er bij vrijwel iedere vorm van eczeem sprake van jeuk. Dit komt vooral, omdat de huid barrière niet meer intact is. Waardoor de huid gevoeliger is voor prikkels van buitenaf. Je lichaam geeft te snel, en verkeerde, jeuk prikkels af. Met als gevolg: een vervelende jeukende huiduitslag.

Andere, veelvoorkomende symptomen, zijn: roodheid, schilfering, schrale plekken, blaasjes en blaren. Daarnaast is bij vrijwel iedere vorm van eczeem sprake van een droge huid. En gaat het altijd om een chronische huidaandoening. Ook is geen één vorm van eczeem besmettelijk. Wel kan het zo zijn dat de de huidontsteking geïnfecteerd raakt met een virus of bacterie. Wat eventueel wel besmettelijk kan zijn. Hieronder ga ik dieper in op alle soorten eczeem!

Constitutioneel eczeem of atopisch eczeem

Atopisch eczeem wordt ook wel atopische dermatitis of constitutioneel eczeem genoemd. Het is een aangeboren vorm van eczeem, die binnen de familie kan worden overgeërfd. Vandaar ook de term constitutioneel eczeem. Dit betekent namelijk dat het om een erfelijke aanleg gaat. Of de term atopisch eczeem. Wat betekent dat je aanleg hebt om allergisch of overgevoelig op bepaalde stoffen en omstandigheden te reageren.

Atopisch eczeem komt vooral voor op jonge leeftijd. Je noemt het bij kinderen tot 1 jaar ook wel dauwworm. Wat je bij atopisch eczeem vooral ziet, zijn: schilfers, blaasjes, zwelling, rode bultjes, jeuk, roodheid en korstjes. Factoren die het eczeem verergeren zijn: wollen kleding, stress, warmte, allergieën, een droge lucht. Helaas blijft de aanleg om allergisch te reageren natuurlijk altijd bestaan. Maar het is wel zo dat het eczeem verschillende fasen doorgaat. Waarin onrustige periodes zich afwisselen met rustige periodes. Meestal neemt de ernst van atopisch eczeem op latere leeftijd (na 45 jaar) af.

Mijn tips

Het is heel belangrijk om triggers van het constitutioneel eczeem zoveel mogelijk te vermijden. Daarnaast helpt het enorm om cosmetica producten te smeren die je huid barrière verbeteren. Op die manier zorg je er namelijk voor dat schadelijke stoffen minder makkelijk de huid in dringen. En belangrijke stoffen beter in de huid blijven zitten. Je huidt wordt zo minder droog en gevoelig. Hieronder heb ik een paar voorbeelden gezet van goede producten bij eczeem:

Lees je hier meer over atopisch eczeem / constitutioneel eczeem. Of ga direct naar mijn complete productadvies voor atopisch eczeem.

eczeem baby

Seborroïsch eczeem

Seborroïsch is over het algemeen een relatief milde vorm van eczeem. Die vaker bij mannen voorkomt dan bij vrouwen. Deze vorm van eczeem, ontstaat meestal niet eerder dan de puberteit. Een uitzondering zijn baby's. Zij kunnen hier wel al last van krijgen. Maar dit is dan een specifiek vorm van seborroïsch eczeem, namelijk: berg. Bij baby berg zitten er vaak gelige korstjes op de hoofdhuid.

Je kunt deze soort eczeem herkennen aan: roodheid, jeuk, een rode huid en geelbruine schilfertjes. Met name in de wenkbrauwen, langs de haargrens, rondom de neus en achter de oren gaat de huid schilferen. Maar seborroïsch eczeem kan ook in lichaamsplooien zitten. Zoals in de liezen of in je navel. Er kunnen ook schilfers op je hoofdhuid zitten. Je noemt het dan hoofdroos. Dit is een minder ernstige vorm van seborroïsch eczeem.

Het eczeem ontstaat door een gist. Ook wel het pityrosporum gist genoemd. Dit zit bij iedereen op zijn/haar huid. Maar kan voor problemen zorgen als het gist, door bepaalde omstandigheden, toeneemt. Voorbeelden van dit soort uitlokkende omstandigheden zijn: emotionele stress, lage temperaturen, droge lucht en een vette huid.

Je lichaam gaat zich hier vervolgens tegen verdedigingen. Wat een ontstekingsreactie uitlokt. Dit gebeurt trouwens niet bij iedereen. Door de ontstekingsreactie wordt de huid roder en krijg je last van jeuk. Ook zorgt de toename in gistcellen voor een verhoging van de onverzadigde vetzuren. En dit leidt weer tot afschilvering van de huid.

Mijn tips

Gelukkig is seborroïsch eczeem goed te behandelen. Door een antigist crème of vette zalf te smeren, nemen de klachten vaak snel af. Daarnaast is het belangrijk om je huid goed te reinigen, te hydrateren en vooral te exfoliëren. Dit laatste betekent dat je dode huidcellen van je huid verweekt. Waardoor huidschilfertjes verminderen. Dit kun je doen door ingrediënten, als ureum en salicylzuur te smeren. Hieronder heb ik een paar fijne product voorbeelden gezet:

Lees hier meer over seborroisch eczeem. Of ga direct naar mijn complete productadvies voor seborroïsch eczeem.

eczeem hoofdhuid

Contacteczeem 

Bij contacteczeem ontstaat het eczeem door contact met een bepaalde stof. Waar je huid overgevoelig of allergisch op reageert. Dit uit zich vervolgens in een huidontsteking. En zo eczeem. Je hebt hierin twee soorten contacteczeem, namelijk: allergisch contacteczeem en irritatief contacteczeem.

Bij beide vormen is er sprake van een ontstekingsreactie van de huid, door contact met een bepaalde stof. Wat vooral ziet, is een rode huid met blaasjes en schilfering. Op de plek die in contact is gekomen met de irriterende of allergische stof. De blaasjes kunnen stuk gaan, waardoor er een nattend eczeem ontstaat. Daarnaast jeukt het eczeem vaak flink.

U ziet een rode huid met kleine bobbeltjes, blaasjes en schilfers. Soms gaan de blaasjes lekken en wordt de huid nat. De huid jeukt. Bij een contacteczeem ziet u eczeemplekken op de plaats waar de stof in contact komt met de huid. Op die plaats is de reactie vaak het ergst. Soms krijgt u op de huid eromheen ook eczeem.

Allergisch contacteczeem ontstaat door, zoals de naam al zegt, een allergische reactie. Je lichaam heeft dus echt een allergie ontwikkeld voor een specifieke stof. En elke keer als je huid in aanmerking komt met deze stof, ontstaat er een allergische reactie. Bekende voorbeelden zijn: smeerbare medicatie, geurstoffen, metalen, planten of een parfum allergie. Het allergisch contact eczeem jeukt, geeft een branderig gevoel en doet soms pijn.

Bij irritatief contacteczeem gaat het niet om een allergische reactie. Maar om een overgevoeligheidsreactie. Je lichaam reageert dus op een agressieve of irriterende stoffen. Die bij ieder ander ook voor problemen zou kunnen zorgen. Denk hierbij aan desinfecterende hand gel met een hoge concentratie alcohol. Of agressieve schoonmaakmiddelen of handzeep. Met name door deze laatste twee factoren zie je irritatief contacteczeem vaak op de handen zitten.

Mijn tips

Het is vooral belangrijk dat je contact met de uitlokkende stof zoveel mogelijk vermijdt. Daarnaast helpt het om stoffen te smeren die de huid afdekken. Op die manier creëer je een soort kunstmatige huid barrière. Dit doe je bijvoorbeeld door het smeren van een vette zalf of crème. Maar ook door het smeren van voedende, kalmerende, beschermende en ontstekingsremmende ingrediënten. Zoals zoethoutextract, niacinamide, glycerine en bisabolol. Hieronder heb ik een paar voorbeelden gezet:

Lees hier meer over contactallergisch eczeem. Of hier over irritatief (ortho-ergisch) contacteczeem.

contacteczeem hand

Nummulair eczeem 

Bij nummulair eczeem zie je allemaal ronde eczeem plekken op de huid. Ter grootte van een muntje. Vandaar ook de naam 'nummulair' eczeem. Het gaat om rode, schilferige plekken op de huid. Met daarop vaak bultjes en blaasjes. Ook dit eczeem gaat helaas gepaard met hevige jeuk, waardoor je ook vaak krab plekjes ziet zitten.

Het eczeem komt met name voor op de armen, benen, borst en rug. Meestal is volgens een symmetrisch patroon. In het begin stadium is er vaak sprake van een acute verergering. Waarbij plotseling allerlei ronde, natte, eczeem plekken op de huid ontstaan. In de chronische fase (langer bestaand eczeem) zijn de plekken juist wat droger.

Waardoor nummulair eczeem precies ontstaat is niet helemaal duidelijk. Het eczeem wordt ook niet echt gezien als één op zichzelf staande huid aandoening. Maar meer als een reactie van je huid op één of meerdere oorzaken. Je zou dit eczeem dus eigenlijk kunnen zien als een uiting op een andere klacht. Bijvoorbeeld als uiting op: winterjeuk, atopisch eczeem, een droge huid of als uiting op een contactallergie.

Mijn tips

Het is, net als bij ieder ander soort eczeem, belangrijk om uitdrogende triggers te vermijden. Dus vermijd heet douchen, douche niet te vaak, gebruik zo min mogelijk zeep, draag luchtige en het liefste katoenen kleding en verzorg je huid met parfumvrije producten. Hieronder heb ik een aantal voorbeelden gezet:

Lees hier meer over nummulair eczeem. Of ga direct naar mijn gratis productadvies voor nummulair eczeem.

nummulair eczeem

Clownseczeem

De term clownseczeem klinkt misschien een beetje gek. Het is ontstaan, omdat de huidaandoening een beetje kan lijken op een geschminkt clownsmondje. Wat je ziet is namelijk roodheid rondom de mond. Maar niet direct rondom de lippen. Op die manier ontstaat er een rode rand rondom je mond, met in een midden je eigen huidskleur. Vergelijkbaar met hoe je een clownsmond zou schminken.

De huidafwijking kan om deze reden ook lijken op liplik eczeem. Maar dit is echt iets anders. Bij clownseczeem, of dermatitis perioralis, is er namelijk nog meer aan de hand. Zo zitten er ook pukkeltjes, bultjes en puistjes rondom de mond en neusplooien. Dit is bij liplik eczeem niet het geval. Daarnaast zie je liplikeczeem vooral bij kindjes. En clownseczeem vooral bij (jong) volwassenen.

Het eczeem ontstaat vooral door het smeren van corticosteroïden. Die je inhaleert of smeert. De crèmes en zalven met corticosteroïden werken ontstekingsremmend. En worden daarom ook voorgeschreven bij huidontstekingen, waaronder voor clownseczeem. Dit is natuurlijk heel dubbel, want ze remmen de huidaandoening, maar ze triggeren het eczeem tegelijkertijd ook weer... Wanneer je stopt met corticosteroïden smeren, wordt het eczeem ook erger. Het liefste zou je de corticosteroïden daarom blijven smeren. Maar dit kun je dus beter niet doen. Ook het smeren van vette cosmetica, of cosmetica met irriterende stoffen, kan zorgen voor clownseczeem.

Mijn tips

Allereerst is het super belangrijk om drie weken helemaal niets op je huid te smeren. Dus geen foundation, geen blush, geen reiniger, geen dag of nachtcrème etc. Echt even helemaal niets! Het eczeem ontstaat namelijk door (irriterende) cosmetica prikkels. Het is daarom belangrijk dat je huid even helemaal niet aan prikkels wordt blootgesteld. Na deze drie weken kun je dit weer langzaam opbouwen. Maar let hierbij wel op dat je alleen huidvriendelijke cosmetica producten gebruikt! Hieronder heb ik wat voorbeelden gezet:

Lees hier meer over clownseczeemOf ga direct naar mijn gratis productadvies voor clownseczeem.

clownseczeem

Hypostatisch eczeem

Hypostatisch eczeem noem je ook wel eczema hypostaticum, stasis dermatitis of veneus eczeem. Het is een vorm van eczeem die ontstaat door een slechte bloedafvoer vanuit de benen. Er blijft teveel vocht achter in de aderen, waardoor de druk in je beenaderen toeneemt. Op een gegeven moment wordt deze druk zo hoog, dat er vocht uit de aderen gaat lekken. Het lekken van vocht zorgt vervolgens voor een ophoping van vocht en uiteindelijk voor ontstekingen van de huid.

Wat je ziet zijn: roodheid, schilfers en krab plekken aan de onderbenen. Andere symptomen, zijn: jeuk, spataderen, oedeem, niet-wegdrukbare paarsrode bultjes, zweertjes en witte plekjes. Als het eczeem al wat langer bestaat, kun je ook last krijgen allergisch contacteczeem. Dit komt, omdat je huid barrière stuk is. En daarom sneller op van buitenaf stoffen reageert.

Het eczeem komt dus vooral voor aan de onderbenen. Maar het kan zich ook uitbreiden naar een andere plek op het lichaam. Meestal breidt het eczeem zich dan uit naar het andere been. Ook al is de bloedafvoer in dit been helemaal niet afwijkend.

Mijn tips

Bij dit eczeem is het vooral belangrijk om de slechte bloedafvoer aan te pakken. Dit is tenslotte de grote boosdoener van de huid aandoening. De eerste stap hierin is: het zwachtelen van de benen. Een oedeemtherapeut kan dit voor je doen. Deze zwachtels draag je een aantal weken tot dat de vochtophoping in de benen is afgenomen. Hierna is het belangrijk om therapeutisch elastische steunkousen te dragen. Om zo de vochtafname, die behaald is met de zwachtels, te behouden. Ook deze kousen kan een oedeemtherapeut voor je aanmeten.

Het eczeem zelf wordt verder vaak behandeld met corticosteroïden crèmes. Meestal geeft dit snel een verlichting van symptomen. Een dermatoloog kan deze crème of zalf voorschrijven. Zelf geef ik de voorkeur aan een niet-medicamenteus middel. Zoals een receptvrije lotion of crème met daarin kalmerende ingrediënten en ontstekingsremmende ingrediënten. Bijvoorbeeld zoethoutwortel extract of niacinamide. Hieronder heb ik een paar goede voorbeelden gezet:

Lees hier meer over hypostatisch eczeem. Of ga direct naar mijn complete productadvies voor hypostatisch eczeem

hypostatisch eczeem


Dyshidrotisch eczeem

Dyshidrotisch eczeem is een andere benaming voor acrovesiculeus eczeem of blaasjeseczeem. Het is een soort eczeem, waarbij er vooral blaasjes en blaren op de huid te zien zijn. Je hebt hierin twee vormen: acuut eczeem en chronisch eczeem.

De oorzaak van blaasjeseczeem is onduidelijk. Het gaat vaak niet per se om één duidelijke oorzaak. Maar meer om uitlokkende factoren die de aandoening triggeren. Waaronder: intensieve inspanning, bepaalde medicatie, allergische reacties, irriterende stoffen, stress en aanleg op het ontwikkelen van allergieën. Op één oorzaak na. Namelijk: een schimmelinfectie. Want een schimmelinfectie, aan de handen of voeten, kan het blaasjeseczeem wél veroorzaken.

blaasjeseczeem

Mijn tips

Meestal trekken de blaasjes vanzelf binnen drie weken weer weg. Behandeling van het eczeem is daarom niet noodzakelijk. Maar je kunt zeker stappen ondernemen om het eczeem te verminderen Allereerst is het natuurlijk heel belangrijk om uitlokkende triggers van het eczeem zoveel mogelijk te vermijden. Heb je last van een schimmelinfectie? Dan kan een huisarts of dermatoloog een antischimmel middel voorschrijven. Maar ook als het eczeem is weggetrokken, is het belangrijk om je handen en voeten goed te verzorgen. Hieronder heb ik een paar fijne producten gezet:

Lees hier meer over blaasjeseczeemOf ga direct naar mijn productadvies voor droge handen.

Over de schrijver
Hi! Mijn naam is Luus, ik ben huidtherapeute en help jullie graag een wegwijs in de zin en onzin van huidverzorging en alles wat daarbij komt kijken!